Tin tức

VCBS News

TIN CỔ PHẦN HÓA

Sau cổ phần hóa - Đất vàng thuộc về ai?

Thứ 5, 25/06/2015
Với quyết tâm cổ phần hóa các DNNN mà Chính phủ đề ra, hàng loạt DN đã được đẩy mạnh cổ phần hóa trong giai đoạn vừa qua. Đặc biệt trong 6 tháng đầu năm 2015, nhiều DN hấp dẫn đã cổ phần hóa và IPO, để lộ ra những mảnh đất vàng hấp dẫn các nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Những hiện tượng tiêu biểu dưới đây đang nói lên một bức tranh khá đặc thù của mục tiêu đầu tư DN cổ phần hóa, của các nhà đầu tư trong và ngoài nước.
 
“Hiện tượng Tràng Thi”
 
Ngày 22/6/2015, đợt đấu giá cổ phần của Cty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Tràng Thi Hà Nội (TMDV Tràng Thi) diễn ra với sự tham gia của 41 nhà đầu tư trong đó có 9 nhà đầu tư tổ chức đã diễn ra, giành quyền sở hữu chỉ 3,11 triệu cổ phiếu được chào bán ở mức giá khởi điểm 10.000 đồng/CP. Tổng khối lượng đăng ký lên tới gần 42,7 triệu cổ phiếu gấp 13,6 lần số cổ phiếu được đưa ra đấu giá.
 
Kết quả,  hai nhà đầu tư cá nhân đã trúng thầu và 3,11 triệu cổ phiếu đã bán hết với giá thầu thành công bình quân 82.000đ/CP. Như vậy, giá trúng thầu bình quân cao gấp 8,2 lần (tức 820%) so với mệnh giá chào bán của Cty.
 
Theo nhiều chuyên gia, sở dĩ IPO của Cty Tràng Thi thành công với giá mua ngất ngưởng không phải do Cty đang ăn nên làm ra với ngành kinh doanh chính là bán điện tử, điện máy, thủ công mỹ nghệ… mà chủ yếu nhà đầu tư đặt giá cho tài sản đất, quyền sử dụng đất và các tài sản có liên quan đến đất, trong đó có mảnh đất vàng gần 2.100 m2 ngay giữa lòng Thủ đô, chỉ cách đường ra hồ Hoàn Kiếm mấy bước chân mà Cty đang được thuê. Hay nói cách khác, nhà đầu tư đang trả giá cho quyền sử dụng đất vàng thông qua sở hữu cổ phần ở DN. “Hiện tượng Tràng Thi” không phải bây giờ mới diễn ra, nhưng có lẽ chưa bao giờ việc “tranh giành” lại trở nên nóng sốt như vậy khi hàng loạt miếng đất vàng lộ diện ở những vị trí đắc địa của các thành phố đô thị lớn nhất nước.
 
Đặc biệt tại Thủ đô, cơ hội để sở hữu đất vàng dường như càng cần tận dụng gấp rút hơn bất kì đâu khi khu vực này đã không còn nhiều quỹ đất của các cơ quan công quyền có thể được chỉ định thầu hoán đổi. Ngay cả quyết định di dời mấy chục cơ sở sản xuất công nghiệp, bệnh viện, cơ sở điều trị có mức độ ô nhiễm, truyền nhiễm lây nhiễm cao, sử dụng quá tải; các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và các cơ quan, đơn vị nằm trong khu vực nội thành Hà Nội không phù hợp các quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành mà UBND TP Hà Nội vừa đưa ra mới đây, cũng không “lọt khe” cho các nhà đầu tư sở hữu đất hiếm ở các quận  nội thành Ba Đình, Hoàn kiếm, Hai Bà Trưng, Đống Đa, Tây Hồ, Hoàng Mai, Thanh Xuân, Hà Đông, Cầu Giấy, Long Biên, Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm. Bởi việc sử dụng quỹ đất trống sau di dời đã được chỉ rõ không cho phép xây chung cư cao tầng sai quy hoạch – tức cơ hội để biến đất vàng thành đất thương mại, xắn “vàng” ra kinh doanh gần như bằng không. Nhà đầu tư gần như chỉ còn “cửa” trông vào các DN cổ phần hóa, trong đó nhiều DN cũng đang có kế hoạch di dời theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
 
Không khó hiểu khi những DN như Tràng Thi, Vinatex, Giày Thượng Đình, Xà phòng Hà Nội thuộc Hóa chất Vinachem, Cty Rượu Hà Nội… đã và đang trở thành mục tiêu săn đuổi của các nhà đầu tư đang có nguồn lực sẵn sàng “hứng” cổ phần DN được chào bán qua các đợt CPH; kể cả giá cổ phần được chào bán đó đã phần nào được tính, định giá bao gồm giá trị đất vàng.
 
“Hiện tượng Thắng Lợi”
 
Ở khu vực phía Nam, 6 tháng đầu năm 2015, hoạt động cổ phần hóa khá sôi động, nhưng phần lớn lại không liên quan đến đất đai mà chủ yếu liên quan đến lợi thế thương mại, lợi thế độc quyền kinh doanh. Câu chuyện cổ phần Cty TNHH MVT Phục vụ Mặt đất Sài Gòn (Sasco) với cuộc đua giành cổ phiếu ngay từ vòng ngoài IPO, thông qua lượng cầu cổ phiếu nhà đầu tư đặt mua gấp 15 lần lượng cung dự bán ở đầu năm 2015, là một ví dụ điển hình cho trào lưu nhà đầu tư đi săn lợi thế thương mại của DN trong quá trình cổ phần hóa ở khu vực được cho là mang tính kinh tế thị trường cao nhất nước hiện nay.
 
Dù vậy, vẫn có không ít các trường hợp nhà đầu tư có tầm nhìn xa đã sớm bắt đúng mạch nhu cầu về đất đai của thị trường VN, nhanh chân chi phối được những mảnh đất vàng của nội thành TP HCM, thông qua thâu tóm cổ phần DN mà đến nay khi nhìn lại, TP HCM chỉ có thể lấy làm… rút kinh nghiệm cho các đợt cổ phần hóa về sau.
 
Một trong những bài học như vậy là chuyện cổ phần hóa của Cty CP Dệt May Thắng Lợi (Vigatexco). Là 1 trong những DNNN cổ phần hóa sớm từ những năm 2005, sau cổ phần hóa, Vigatexco đã tăng vốn chủ sở hữu khá đáng kể. Tính theo báo cáo tăng vốn chủ sở hữu của Cty ngày 10/1/2014, hiện Cty này có cơ cấu chủ sở hữu gần như 100% thuộc Quỹ đầu tư VinaCapital – thông qua các tổ chức đầu tư mà Quỹ này nắm cổ phần chi phối như Cty Kinh doanh Địa ốc Điền Phước Long 72,82%, Cty Onshine Investment Limitel (10,37%), VOF (7,89%), Cty CP Đầu tư BIVI (5,39%)…
 
Có lẽ chính vì sự đồng nhất chủ sở hữu này mà mới đây đơn vị tiền thân DNNN này đã mạnh tay lên kế hoạch lập dự án xây dựng khu dân cư hỗn hợp, thương mại tại khu đất số 2 Trường Chinh, phường Tây Thạnh, quận Tân Phú, TP HCM – khu đất có diện tích rộng hơn 157.000 m2 với tổng vốn đầu tư 2.800 tỷ đồng.
 
Điều đáng nói không kém là hiện khu đất có vị trí đắc địa gần cầu Tham Lương này đang được Vigatexco làm cơ sở cho hoạt động sản xuất hàng dệt may trong nhiều năm qua, và đang có một số Cty thuê lại đất của Vigatexco làm cơ sở sản xuất như Cty Cổ phần Sợi quốc tế Thắng Lợi, Cty Cổ phần Dệt quốc tế Thắng Lợi, Cty Cổ phần Đầu tư phát triển quốc tế Thắng Lợi, Cty Cổ phần Đầu tư phát triển Nam Phú và Cty Cổ phần May quốc tế Thắng Lợi. 5 Cty này đã được Vigatexco bán máy móc thiết bị và bản thân Vigatexco cũng nắm giữ cổ phần với tư cách cổ đông lớn (từ 5-10%).
 
Để có đất trống triển khai dự án, Vigatexco đã thông báo cho các Cty có cơ sở sản xuất dệt may tại số 2 Trường Chinh di dời thiết bị sản xuất ra khỏi mặt bằng của khu đất. Bản thân các Cty dệt may lại gửi “đơn kêu cứu” đến UBND TP HCM muốn được chính quyền can thiệp để các Cty này được kéo dài hoạt động đến hết ngày 31/12/2016. Chắc chắn, các nhà quản lí TP HCM không thể không vào cuộc xử lí “tranh chấp” này, nhưng vào cuộc với cách thức nào cũng là một bài toán của nhà quản lí khi về bản chất sở hữu vốn,
 
Dệt May Thắng Lợi đã được tư nhân hóa gần như toàn phần – đồng nghĩa Nhà nước không có tiếng nói chi phối nào ở Cty này. Chưa kể, theo bà Nguyễn Diệu Phương, TGĐ Vigatexco, dự án xây khu hỗn hợp lại đã được chính quyền chấp thuận, tức chủ DN phát triển dự án là chính danh. Việc phát triển dự án này và di dời các Cty đang thuê đất cũng khá phù hợp với chủ trương chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế của TP HCM, trong đó một trọng điểm là “chuyển” các DN thâm dụng lao động có nguy cơ gây ô nhiễm ra khỏi nội thành TP.
 
Ở chiều ngược lại, chuyển động tại Thắng Lợi đã tỏ rõ cổ phần hóa không tạo nấc thang cho DN phát triển sản xuất kinh doanh, mà  nhà đầu tư cơ bản đã và đang hướng đến khai thác quyền thuê đất, tận dụng triệt để mặt bằng đẹp của DN.
 
Có lẽ rút kinh nghiệm từ trường hợp Thắng Lợi, hiện TP HCM, theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND TP HCM, đã  lập tổ chỉ đạo tập trung đôn đốc giúp DN hoàn thành cổ phần hóa đúng tiến độ vào cuối năm 2015, đồng thời gấp rút tiến hành rà soát hoạt động thoái vốn, rà soát lại các vị trí đất đai đắc địa, chiến lược để xác định rõ trước khi thoái vốn, cổ phần hóa.
 
Như vậy các DN cổ phần hóa tới đây, nếu sở hữu vị trí đất đai chiến lược, đắc địa, đều sẽ được TP HCM xem xét kĩ tỷ lệ nắm giữ sở hữu cổ phần của Nhà nước với chủ trương Nhà nước không cho phép “tư nhân hóa” 100% các DN này.
 
Cuộc đua săn đất vàng, ở các DNNN  vẫn còn chưa bị điều chỉnh tỷ lệ sở hữu cổ phần của Nhà nước và nhà đầu tư tương lai vẫn có thể chi phối “tốt”, theo đó đã nóng sẽ càng thêm nóng!
Theo DĐDN


Khuyến nghị: thông tin trên được trích dẫn từ nguồn độc lập ngoài Công ty. Nội dung tin tức chỉ mang tính chất tham khảo nhằm mục đích hỗ trợ và cung cấp thông tin tổng quan cho người đọc. VCBS được miễn trừ và không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ kết quả ngoài ý muốn nào khi quý khách sử dụng các thông tin trên.